In gesprek met Quentin Jossen

  • 23 september 2020

CLIMACT is een adviesbureau dat organisaties en overheden helpt om hun impact op het klimaat te verminderen. Dit allemaal met een duurzame koolstofvrije samenleving tegen 2050 voor ogen. BE-REEL! ging in gesprek met Quentin Jossen: ingenieur bij CLIMACT en een van de grondleggers van de Waalse langetermijnrenovatiestrategie (LTRS).

jossenQuentin Jossen is al 5 jaar Senior consultant bij CLIMACT. Na zijn masterstudie elektrotechnische ingenieurswetenschappen aan de ULB is hij 4 jaar onderwijsassistent geweest. Hij werkte bij Restore als kwantitatieve analist, dan zocht hij een job waarin hij meer impact kon hebben en meer met mensen kon samenwerken. Dit vond hij bij CLIMACT. Quentin interesseert zich sterk in andere culturen en verkent de wereld graag per fiets. Hij is drummer en doet in zijn vrije tijd ook aan sport.

Met welke projecten bent u bezig?

“ Mijn huidige functie is kort samengevat overheden adviseren en als marktfacilitator en-innovator optreden. Voor het adviesgedeelte heb ik onlangs de LTRS bijgewerkt voor zowel Vlaanderen als Wallonië. Ik ondersteun het Vlaams Energieagentschap (VEA) bij het monitoren van de socio-economische impact van BE-REEL! Voor andere overheden ben ik bezig met verschillende onderzoeken.”

Als marktfacilitator probeer ik vooral gaten op te vullen. Ik bekijk wat er de markt blokkeert en met welke structurele oplossingen ik het project kan versnellen. Concreet ben ik enerzijds bezig met een lokaal renovatieplatform in Ottignies-Louvain-la-Neuve in samenwerking met de lokale overheid. Ik probeer de burgers te helpen hun klantenreis te vergemakkelijken, een betrouwbare relatie tussen burgers en professionals te steunen en financiële en technische ondersteuning te geven. Voor de professionals zorgt dat voor interessante projecten en zichtbaarheid. Anderzijds tracht ik de renovatie van schoolgebouwen te versnellen door met aanbestedingen zowel scholen als professionals te mobiliseren. We hebben innovatieve oplossingen nodig, dus dat is best wel een investering voor hen.”

CLIMACT

Wat is CLIMACT en hoe is het gestructureerd?

“CLIMACT is een organisatie die overheden en andere organisatie stimuleert om actie te ondernemen tegen klimaatverandering. We werken in een team van 20 mensen, voornamelijk ingenieurs, economen en juristen, die verdeeld zijn over drie diensten: strategisch advies, juridische en regelgevende bijstand, en projectontwikkeling. We hebben voor bepaalde thema’s specialisten in huis die dan ondersteund door collega’s het voortouw nemen in zulke projecten. Voor gebouwen bijvoorbeeld, ben ik dat.”

Welke concrete resultaten/producten heeft CLIMACT al voortgebracht?

“We hebben rapporten geschreven voor ngo’s als de European Climate Foundation (ECF) en de WWF. Dan zijn er onze rekentools op zowel Belgisch als Europees niveau waarmee je de impact kan verkennen van verschillende scenario’s voor een koolstofarm België (of Europa) tegen 2050. Die rekentool omvat alle technologische en gedragsgerelateerde hefbomen waarmee je de uitstoot van broeikasgassen kan verminderen. Via vier ambitieniveaus kan je dan de impact van je eigen traject zien. Ikzelf ben dus betrokken bij de LTRS van Wallonië die ik samen met collega’s heb ontwikkeld. Voor de Vlaamse LTRS was dit samen met het Vlaams Energieagentschap.

Voer een prijs op koolstof in.

Jullie werken ook samen met BE-REEL! Wat houdt die samenwerking precies in?

“ We analyseren enerzijds de socio-economische impact van de BE REEL!-acties en anderzijds de belangrijkste succesfactoren om te kunnen opschalen en repliceren. Verder verzamelen, structureren en analyseren we data. Het grote voordeel tussen onze samenwerking is vooral de wisselwerking die ontstaat. Niet alleen bij de regionale renovatiestrategieën, maar ook op Europees niveau. Wij voeden hen met onze kennis over beste praktijken en overkoepelende Europese context, doelen en agenda. BE REEL! versterkt onze reflecties op hoger niveau door ons te informeren over Belgische beste praktijken en ervaringen uit het werkveld.”

OPINIEVRAGEN

Stel: u mag als beleidsmaker 1 beleidsmaatregel wijzigen/opstellen om uw doelstellingen te helpen bereiken. Welke kiest u en waarom kiest u die? (U mag zelf het beleidsniveau kiezen)

“Dan kies ik op globaal niveau voor een prijs op koolstof. We moeten burgers duidelijk maken dat dit niet gewoon een extra kost is, maar een signaal. Bepaalde oplossingen brengen externe kosten met zich mee, die andere alternatieve oplossingen niet opleveren. Dat mag gerust in de prijs doorgerekend worden. Het principe van de vervuiler betaalt, kan alternatieve oplossingen helpen financieren. In Ierland is er een inspirerend projectvoorbeeld waarbij de opbrengst van de prijs op koolstof gebruikt wordt om de renovatie van de slechtst presterende gebouwen te financieren. Als je een gezondheidsprobleem hebt en een dokter stelt vast dat dit te wijten is aan de slechte staat van je huis, dan zal hij een document ondertekenen dat de staat verplicht je renovatie goed te keuren voor dat project.

Waarom niet kiezen voor leveranciers die bijdragen aan klimaatoplossingen?

Voor de bouwsector in het bijzonder zou ik verplichte minimale vereisten invoeren. De doelstellingen in de LTRS zijn nu gefixeerd op 2050, maar wat met jaren ertussen? We hebben verplichtende tussendoelstellingen nodig die een renovatiegraad opleggen. Bijvoorbeeld tegen 2030 mag geen enkele woning een label F hebben. Nu vind ik het allemaal wat te vrijblijvend.”

Wat vindt u van volgende uitspraken? “Het grootste potentieel om CO2 te besparen ligt bij energetische renovatie van ons woningenbestand.”?

“Gezien het deel van gebouwen in het CO2-landschap, zullen acties in de renovatiesector beslist een grote rol spelen om broeikasgasuitstoot te verminderen. Maar wat betekent potentieel eigenlijk? Om duidelijk te zijn, moeten we durven verderkijken dan discussies over kostenefficiëntie met te beperkte reikwijdte. Elke euro die je slim investeert in energetische renovatie levert je vijf euro aan maatschappelijke voordelen op. Ik denk dan aan gezondheid, jobs en de vermeden impact van klimaatverandering. In tegenstelling tot andere sectoren, bestaan er vandaag al technologische oplossingen voor slim energetisch te renoveren. Zelfs wanneer je nog meer wilt innoveren om kosten te drukken of kwaliteit te verhogen. De barrières zijn volgens mij vooral politiek van aard.”

Een volgende uitspraak: “Fossiele brandstoffen moeten verdwijnen.”

“Elke ton CO2 betekent €1200 kosten voor onze kleinkinderen. Met dat in het achterhoofd is de vraag die we ons moeten stellen: Geven we om de volgende generaties? Ik zou toch graag met m’n dochters in een stad wonen met schone lucht en goede woonkwaliteit. Met het huidige ambitieniveau om concrete en ambitieuze acties te leveren, gaan we niet onder de 2%-opwarmingsgraad blijven, volgens mij. Maar bon, het zou toch mooi zijn, mochten we kunnen profiteren van de vele voordelen op korte termijn van de vereiste maatregelen voor een koolstofarme samenleving.”

En tot slot: “Alsof ik als individu het klimaatprobleem kan oplossen.”

“Ik denk zelfs dat de oplossing ervan begint bij het individu. Er zijn zoveel kleine acties, beslissingen eigenlijk, waarmee je als individu iets kunt betekenen en die niets inboeten aan je comfort, maar wel impact hebben. Bij welke bank zet ik mijn spaargeld, is er zo een. Het geld dat je op je bankrekening zet wordt gebruikt om de projecten van die bank te financieren. Banken als NewB of Triodos investeren die in duurzame projecten. Ook welke soort elektriciteit koop ik? Zelfde verhaal. Welke provider je ook kiest, je zal hetzelfde licht hebben hoor, dus waarom niet kiezen voor leveranciers die bijdragen aan klimaatoplossingen?

Dat zijn allemaal vragen die een individu zich kan stellen. Uiteraard heb je ook overkoepelende maatregelen nodig om die individuele acties te vergemakkelijken zoals de juiste infrastructuur en financiële oplossingen en duidelijke signalen van beleidsmakers.”

Dank u voor het gesprek!

Meer informatie over CLIMACT vindt u op hun website.