BE REEL! Leer-en ondersteuningsprogramma voor lokale besturen

  • 9 juni 2021

"Lokale Transitie Renoveren 2050"

UITDAGING

De energieprestaties van gebouwen in België zijn ondermaats in vergelijking met het Europese gemiddelde. De renovatiestrategieën 2050 van Vlaanderen en Wallonië stellen nochtans een gemiddelde daling van 75 % van het energieverbruik van woningen voorop én een forse verhoging van de productie van hernieuwbare energie. De renovatiegraad opkrikken is dus noodzakelijk om de energietransitie te verwezenlijken.

Een actief gemeentelijk renovatiebeleid is noodzakelijk om aan de doelstellingen te beantwoorden van zowel het woon-, duurzaamheid- als het energiebeleid. Lokale besturen hebben immers een leidende rol om hun woningbestand kwalitatief te houden.  Een lokaal verankerd duurzaam huisvestigingsbeleid uittekenen vormt hiervoor een essentieel onderdeel van de actieplannen voor het Burgemeestersconvenant.

INITIATIEF

BE REEL! wil alle Belgische lokale besturen ondersteunen om actief renovatiebeleid op te zetten. Dit doet ze samen met het Kenniscentrum voor Vlaamse steden en de drie gewestelijke Federaties voor Steden en Gemeenten. Het doel is om de kennis te vergroten over goede praktijken, innovatieve oplossingen en lokale hefbomen rond het diepgaand energetisch renoveren van residentiële gebouwen.

Door een regio-overschrijdend netwerk uit te bouwen, overbruggen we de administratieve en andere grenzen tussen de verschillende organisaties en instanties. We organiseren daarom in de periode 2019 - 2024 een reeks meet-ups, workshops en masterclasses en zetten een digitaal platform op.

Dit programma is een onderdeel van LIFE IP CA 2016 BE REEL! en wordt gerealiseerd met de steun van financieringsinstrument LIFE van de Europese Unie. BE REEL! wil de basis en voorwaarden creëren voor de implementatie van de Waalse en Vlaamse renovatiestrategieën 2050.

Het interregionale karakter van dit ondersteuningsprogramma zal de consistentie van het lokale beleid in België vergroten en zo de slaagkansen voor de uitdagingen van de toekomst vergroten. Elke stad of gemeente in Vlaanderen, Wallonië en Brussel, die nood heeft aan vorming om haar beleid verder te ontwikkelen en projecten op te starten, kan deelnemers afvaardigen voor het programma.

EERSTE MEET UP DE GROTE VERBOUWING

Het startschot voor dat ondersteuningstraject vond plaats op 22 mei in Huis Madou, hart voor steden en gemeenten, in Brussel. De presentaties kunt u hieronder terugvinden.

Keynote De Grote Verbouwing      Joachim Declerck - Architecture Workroom Brussels 190522_AWB
Gemeente als beleidsmaker Jan Aerts- Leuven 2030, Leuven pdf bestand190522_L2030.pdf (5.4 MB)
Gemeente als mentor Vincent Legrand-Dorémi, FR pdf bestand190522_Dorémi.pdf (1.46 MB)
Gemeente als facilitator                  Marc Schlitz – Ace Retrofitting, Luik pdf bestand190522_Ace retrofitting.pdf (5.19 MB)
Lokale Transitie Renovatie 2050 Sanne Berghmans – Vlaams energieagentschap pdf bestand190522_BE REEL!.pdf (824 kB)
Verslag werktafels Sanne Berghmans - Vlaams Energieagentschap pdf bestand190522_werktafels_De Grote Verbouwing_verslag.pdf (276 kB)

TWEEDE MEET-UP

Op woensdag 4 december organiseerden we een tweede meet-up in Hendrik Consciencegebouw te Brussel om meer input te vergaren voor de 6-daagse masterclass in 2020. De opmaak van een roadmap stond die voormiddag centraal. Zo’n roadmap bevat een logische opbouw voor een lokaal te voeren renovatiebeleid én alle mogelijke goede tools en praktijken voor elk van de onderdelen van zo’n beleid. Deze tools en goede praktijken hebben we dus deels willen verzamelen tijdens de werktafels. Dit om jullie handvaten aan te kunnen reiken tijdens de masterclasses om jullie in staat te stellen een roadmap op maat van jullie gemeente op te stellen. De presentaties en het verslag van de werktafels kan u hieronder terugvinden.

Roadmap voor energie en renovatie  Alfredo Verboom – Gemeente Eindhoven, NL pdf bestand191204_ Eindhoven.pdf (5.33 MB)
Regoniale ondersteuning roadmap energie Sara Piccirilli, Pollec, Waals gewest pdf bestand191204_Pollec.pdf (1.99 MB)
Communicatie afstemmen op roadmap Henk Ghesquiere - Bigtrees, communicatiebureau Gent pdf bestand191204_ Bigtrees.pdf (9.08 MB)
De roadmap: quo vadis?              Linda Boudry – Kenniscentrum Vlaamse steden pdf bestand191204 _KCVS.pdf (265 kB)
Verslag werktafels Sanne Berghmans - Vlaams Energieagentschap pdf bestand200128_MU2_werktafels_verslag.pdf (276 kB)

 

DERDE MEET-UP

Deze derde meet-up voor de “De Grote Verbouwing" dat plaats vindt op 28 juni zal de aanpak, de cases en de ondersteunende middelen weergeven voor het opstellen van een langetermijnrenovatiestrategie voor de private woningmarkt, en zal aan de deelnemers de vraag stellen naar de bruikbaarheid en de aanpasbaarheid voor de toepassing ervan.  We starten met een presentatie van de Vlaamse langetermijnrenovatiestratgie en presenteren vervolgens het kader van een lokale renovatiestrategie.

Tijdens deze meet-up wordt er vervolgens een handleiding of draaiboek voor het opmaken van een renovatiestrategieën voorgesteld zoals reeds omschreven tijdens de tweede meet-up.  Deze handleiding wordt geïllustreerd aan de hand van acht inspirerende stappenplannen of roadmaps van steden en gemeenten waaronder die van: Hoogstraten, Eeklo, Harelbeke & Heist-op-den-Berg en de steden: Antwerpen, Gent, Mechelen & Genk.  

Een nieuwe ondersteunende digitale analyse en visualisatietool zal worden voorgesteld die werd ontwikkeld om het renovatiepotentieel per wijk te identificeren tot op het statistische sectorniveau.  De bedoeling is om deze tool in een volgende fase uit te breiden naar alle Vlaamse gemeenten. 

Er wordt een ontwerp van maatregelendatabank gepresenteerd die op termijn zal worden aangevuld met de relevante maatregelen voor andere lokale besturen. De vraagstelling is wat de mogelijke drempels en mogelijkheden zijn voor de uitvoering van de maatregelen.  Er wordt tevens aandacht geschonken aan de impact van de Vlaamse maatregelen terzake die de lokale langetermijnstrategie moet ondersteunen.  

Op deze meet-up zal een reeks van Masterklassen worden voorgesteld die dienen om lokale besturen een stappenplan op maat te laten opmaken en hoe de lokale overheden zoveel mogelijk worden ontzorgd in hun rol als lokale coördinator/stimulator van renovaties. Het is de taak van de gemeente om op basis van aangeleverde elementen hun eigen toets te geven aan renovaties en de strategie errond.

Tevens worden tijdens een workshopgedeelte volgende zaken voorgesteld:

  • De werking te bespreken rond business modellen en financiële planning via het RenoBizz-netwerk van BE REEL! om een aantal concrete projecten op te zetten in de vorm van een aantal “doorbraakprojecten”;
  • Het bespreken van het inpassen van het lokale beleid in een netwerk van renovatieadviseurs door o.a. de energiehuizen, waarvoor een opleiding en ondersteuning wordt opgezet in renovatieadvies om de communicatie en adviesstrategie (en renovatie coaching) van de gemeenten naar de burgers te versterken;
  • Uitwerken van een aanbod van een lerend netwerk voor alle gemeenten met digitale uitwisseling van ervaringen, reeks van Webinars, (digitale) workshops, focus op oplossingen via een reeks van bezoeken en/of voorstelling concrete cases. Er kan tevens aan een internationale uitwisseling worden gewerkt;

Deze Meet-up zal uitsluitend in het Nederlands plaatsvinden. De meet-up voor Waalse en Brusselse steden en gemeenten zal in het najaar worden voorzien.